Pozwolenie na budowę nowego budynku TR Warszawa

Projekt teatru TR Warszawa 2020. Widok od strony Placu Defilad. Projekt Thomas Phifer and Partners

23 grudnia 2020 roku Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy wydał pozwolenie na budowę nowego budynku teatru TR Warszawa – jednego z najnowocześniejszych budynków teatralnych w Europie. 13 stycznia 2021 roku Pozwolenie na Budowę stało się prawomocne. Budynek TR Warszawa zaprojektowany jest przez pracownię architektoniczną Thomas Phifer and Partners z Nowego Jorku w partnerstwie z polską pracownią APA Wojciechowski oraz Buro Happold, a inżynierem kontraktu jest konsorcjum ECM Group Polska S.A. oraz Portico Project Management. Nowa siedziba TR Warszawa jest częścią kompleksu dwóch budynków: teatru i nowej siedziby Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Obie instytucje będą częścią powstającego nowego zagospodarowania terenu wokół Pałacu Kultury i Nauki. Inwestycje muzeum i teatru dopełnią przestrzeń warszawskiego Placu Centralnego, serca nowoczesnej metropolii. Ich powstanie otworzy dla mieszkanek i mieszkańców Warszawy, a także odwiedzających stolicę gości i gościń nowe możliwości uczestnictwa w kulturze. 

Nowe centrum Warszawy

Nowe Centrum Warszawy to wieloletni projekt zmian w centrum miasta, realizowany w kilku etapach przez Miasto Stołeczne Warszawa. Dzięki działaniom modernizacyjnym i inwestycyjnym serce Warszawy stanie się przestrzenią nie tylko wielkomiejską, reprezentacyjną, spójną i zieloną, ale także otwartą, przyjazną, dostępną i bezpieczną dla wszystkich. Inwestycja Muzeum Sztuki Nowoczesnej i teatru TR Warszawa jest jednym z flagowych elementów w obszarze kultury projektu Nowego Centrum Warszawy.

Muzeum Sztuki Nowoczesnej i teatr TR Warszawa 2019. Widok od strony Parku Świętokrzyskiego.
Projekt Thomas Phifer and Partners

Inwestycja TR Warszawa i Muzeum Sztuki Nowoczesnej

TR Warszawa wraz z Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie od 2014 roku prowadzi inwestycję budowy nowej siedziby teatru na Placu Defilad. Architektura budynku odzwierciedla wartości zespołu TR Warszawa, w szczególności otwartość rozumianą jako prowadzenie poszukiwań i podejmowanie ryzyka artystycznego, wprowadzanie w szeroki obieg nowych sposobów ekspresji teatralnej, transparentność, mobilność oraz likwidowanie barier. Nowa siedziba TR Warszawa ma być przestrzenią bezpieczną, przyjazną i łatwo dostępną dla wszystkich odbiorców i odbiorczyń.  

Rozwój inwestycji TR Warszawa i Muzeum Sztuki Nowoczesnej

Kontekst miejski


Muzeum, teatr oraz znajdujące się między nimi forum tworzą spójną architektoniczno-urbanistyczną całość, zachowując jednocześnie wizualną odrębność od siebie nawzajem i od otoczenia. Fasady budynków, zaprojektowane z prostych materiałów, czerpiące inspiracje z abstrakcyjnych dzieł sztuki, uosabiają twórcze życie stolicy i podkreślają kluczową rolę Muzeum Sztuki Nowoczesnej i teatru TR Warszawa we współtworzeniu centrum kulturalnego Warszawy. Budynki różnią się od najbliższego otoczenia, symbolizując w ten sposób wyjątkowy moment w historii miasta.

Projekt teatru i muzeum obejmuje nie tylko budynki, ale także całościową wizję planu zagospodarowania przestrzennego – w obszarze ulic Świętokrzyskiej i Marszałkowskiej – uzupełnionej o nową infrastrukturę. Forum pomiędzy budynkami tworzy zachęcające, otwarte i pełne życia miejsce spotkań. Proste, mocne fasady budynków wyznaczają krawędź dla nowo zaprojektowanego  Placu Centralnego  i nadają kształt bardziej kameralnemu forum. Forum to tętniące życiem miejsce działań kulturalnych i spotkań w otwartej przestrzeni. Jest ono zarówno wejściem, dziedzińcem, jak i łącznikiem; integruje muzeum i teatr z nowym Placem Centralnym oraz Parkiem Świętokrzyskim.

Architektura

Teatr jest mocno osadzony pomiędzy Placem Centralnym, Pałacem Kultury i Nauki oraz muzeum. Jego odlana z metalu fasada przydaje budynkowi stałości, a perforacje elewacji dla okien i wrót do sceny głównej odsłaniają wnętrze tętniącej życiem od rana do późnych godzin wieczornych samorządowej instytucji artystycznej. Muzeum, jako aktywniej działające w dzień, jest białe, jasne i lekkie. Tworzywo jego fasady jest nowoczesne i innowacyjne, odwołuje się do znajdującej się we wnętrzu sztuki współczesnej.  Przeszklone partery budynków nadają bryłom lekkości i tworzą wrażenie delikatnego unoszenia się całości nad ulicą. Każdy z budynków ma swoją wyjątkową architektoniczną tożsamość, ale łączy je: skala, bliskość i przestrzeń pomiędzy nimi. Każda z fasad na swój sposób gra cieniem i światłem, obrazując przepływ czasu – od rana do nocy i przez poszczególne pory roku.

Autentyczność materiałów

Wybór prostych, autentycznych materiałów do budowy muzeum i teatru wyraźnie odróżnia je od pełnych przepychu fasad otoczenia. Oba są prawdziwe, ponadczasowe i wypróbowane. Wyrażają wyjątkową skalę, wagę, głębię i kunszt. Każdy z tych budulców nadaje fasadzie budynku swoisty kolor, ton i fakturę. 

Program teatru i funkcje

Architektura teatru odzwierciedla zróżnicowaną działalność TR Warszawa, łączącą sztukę eksperymentalną i przedstawienia dla szerokiej publiczności. Budynek autorstwa pracowni architektonicznej Thomas Phifer & Partners w partnerstwie z pracownią APA Wojciechowski i Buro Happold, mieści w sobie dwie przestrzenie, w których odbywać się mogą zarówno spektakle, jak i wydarzenia filmowe, muzyczne czy widowiska interdyscyplinarne. Przestrzeń sceny głównej mieści maksymalnie do 700 miejsc siedzących, a znajdującą się na pierwszym piętrze mała mała scena 150 miejsc siedzących. W obu salach istnieje możliwość dowolnej konfiguracji przestrzeni scenicznej i widowni – w zależności od formatu i charakteru wydarzenia. Budynek teatru wyposażony jest w nowoczesną technologię, pozwalającą na szybką zmianę repertuaru i prezentowanie zarówno spektakli wielkoformatowych, dużych koncertów, wydarzeń filmowych i wydarzeń interdyscyplinarnych, jak i realizacji zaawansowanych technologicznie streamingów, kameralnych form artystycznych, prac eksperymentalnych, czy małych form muzycznych.

Budynek łączy się z Placem Defilad i Parkiem Świętokrzyskim poprzez dwie bramy prowadzące do sceny głównej. Wysokie na 14 metrów bramy północna i południowa otwierane są na całej swej wysokości, dzięki czemu możliwa będzie organizacja plenerowych wydarzeń artystycznych, w skali niespotykanej dotąd w Polsce. Dzięki przeszklonym ścianom oraz zrównaniu podłogi sceny głównej z poziomem Placu Defilad, tkanka miejska w centrum Warszawy staje się naturalnym tłem dla wydarzeń odbywających się zarówno wewnątrz budynku, jak i w plenerze. Przechodzące przez Plac Defilad osoby będą mogły obserwować próby i codzienne przygotowania do rozpoczęcia spektakli oraz innych wydarzeń kulturalnych. Główne wejście do TR Warszawa mieści się od strony forum. W foyer teatru znajduje się przestrzeń spotkań i miejsce odbywania się wydarzeń około programowych, a także restauracja, bistro, kasa biletowa i szatnia. Przestrzeń foyer teatru otwarta i dostępna dla mieszkanek i mieszkańców miasta oraz gości i gościń odwiedzających stolicę przez cały dzień, także długo po zakończeniu spektaklach teatralnych i innych wydarzeń artystycznych. Górne piętra w budynku to ośrodek poszukiwań artystycznych, programów rezydencyjnych i działań edukacyjnych, a także studio audio, studio wideo, sale prób, w tym sala prób czytanych. Pomieszczenia techniczne i zaplecze teatru znajdą się w środkowej części budynku oraz w jego podziemnych kondygnacjach. W podziemiach teatru znajdują się również dojazdy do doków magazynowych Muzeum Sztuki Nowoczesnej, magazyny i pracownie teatralne oraz garaż podziemny z miejscami parkingowymi dla osób z niepełnosprawnościami, przeznaczony do użytkowania przez teatr i muzeum.

Funkcje muzeum

Muzeum uznaje za priorytet dostępność przestrzeni publicznej i tak zaprojektowana została jego siedziba. Zadaniem przestrzeni parteru Muzeum będzie stworzenie nowej jakości miasta, którego tkanka zachęca do codziennego, komfortowego spędzania czasu poprzez kontakt z kulturą. Ma temu sprzyjać relacja z zadrzewioną ulicą i powiększonym znacznie w kierunku Muzeum Parkiem Świętokrzyskim. Odwiedzający mogą łatwo dostać się do budynku ze wszystkich stron. Przeszklony parter budynku zaprasza widzów do wnętrza. Znajdują się tam: widoczne z zewnątrz, otwarte i ogólnodostępne audytorium i przestrzenie edukacyjne oraz tzw. galerie szybkiego reagowania, a także bistro, księgarnia i przestronna klatka schodowa, łącząca ten poziom z położonymi wyżej przestrzeniami wystawienniczymi.  Główne przestrzenie wystawowe muzeum usytuowano na pierwszym i drugim piętrze wokół centralnej otwartej klatki schodowej. Na każdej z nich umieszczono po dwa zespoły połączonych ze sobą galerii. Galerie na najwyższej kondygnacji zostaną doświetlone światłem rozproszonym poprzez świetliki rozmieszczone w przestrzeni dachu. Na pierwszej kondygnacji podziemnej zaprojektowano: kino z widownią mieszczącą 150 osób, a także dodatkową przestrzeń edukacyjną, pracownie konserwatorskie, magazyny. Ciągi sal wystawowych są przetykane tzw. city rooms czyli „pokojami z widokiem”, gdzie zwiedzający mogą  odpocząć ale także spojrzeć na miasto z zupełnie nowej perspektywy. Budynek stwarza warunki do indywidualnej kontemplacji, a jednocześnie pozostaje otwarty na potrzeby licznej publiczności. 

Muzeum Sztuki Nowoczesnej i teatr TR Warszawa 2020. Widok na forum między budynkami.
Projekt Thomas Phifer and Partners

Rozwój inwestycji TR Warszawa i Muzeum Sztuki Nowoczesnej

Od kwietnia 2019 roku Muzeum Sztuki Nowoczesnej prowadzi budowę części muzealnej, która jest pierwszym etapem realizacji nowych siedzib muzeum i teatru na Placu Defilad, przyszłym Placu Centralnym. Kolejnym etapem tej inwestycji będzie budowa budynku TR Warszawa. W lipcu 2020 roku teatr złożył wniosek o pozwolenie na budowę, który został pozytywnie rozpatrzony. 23 grudnia 2020 roku Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla kompleksu architektonicznego Teatru TR Warszawa i Muzeum Sztuki Nowoczesnej (część TR Warszawa). 13 stycznia 2021 roku decyzja stała się prawomocna. Kolejne etapy procesu inwestycyjnego obejmują: zakończenie prac nad projektami wykonawczymi i dokumentacją przetargową, ogłoszenie i przeprowadzenie postępowania przetargowego, a następnie rozpoczęcie realizacji robót budowlanych. Inwestycja TR Warszawa jest prowadzona przez samorządową instytucję kultury TR Warszawa oraz finansowana z budżetu m.st. Warszawy. Proces budowy teatru rozpisany został w Wieloletnim Planie Finansowym Miasta Stołecznego Warszawy na lata 2017-2025.

Dowiedz się więcej

Patroni