reż. Grzegorz JARZYNA

2020: BURZA

scenariusz: Grzegorz JARZYNA, Weronika MUREK

opowieść na motywach "The Tempest" Williama Shakespeare'a

      Spektakl przedpremierowy: 29 października

      Premiera 30 października 2020

      Kolejne spektakle: 31 października, 3, 4, 5, 6, 7, 8 listopada

      To prosta historia: kobieta lub mężczyzna wysoko postawiona/y (lub nie), zostaje zmuszona/y do zrezygnowania ze swojej pozycji, władzy, z miasta i z kraju, w którym mieszkał/a. Wraz z synem/córką ucieka na wyspę. Spędza tam dwanaście lat. Przypadek (lub burza) sprawia, że na tę samą wyspę trafiają (lub nie) osoby z jej/jego dawnego otoczenia. Ci, którym zawdzięcza (lub nie) życie, i ci, którzy doprowadzili (bądź nie) do jej/jego upadku.

      Profesor Tadeusz Sławek w książce "NICowanie świata. Zdania z Szekspira" pisze, że aby podjąć próbę "pomyślenia człowieka" trzeba wyciągnąć go z miejsca zwyczajowo mu przypisanego i przenieść go zupełnie gdzie indziej. W ten sposób pytania stawia i Shakespeare: ponawia akt wygnania: wygnanie z raju, wygnanie z miasta (Burza), wygnanie z życia, wygnanie z rodziny (Król Lear), wygnanie z państwa (Koriolan). Bez sytuacji "bycia wygnanym" nie można już myśleć człowieka.

      Co oznacza dzisiaj: "na nowo pomyśleć człowieka", skoro jedynymi dostępnymi do tego instrumentami są narzędzia, które człowiek w swojej niedoskonałości sam stworzył, polegając na wiedzy i wyobraźni - obydwu czerpiących swoje źródło w najbardziej niedoskonałym z narzędzi: pamięci ludzkiej?

      Czy perspektywa ludzka jest jedyną możliwą?

      >2020: BURZA < to opowieść wielu wariantów – opracowywanych za pomocą nieustannie uczącej się sztucznej inteligencji*. Na sceniczną historię nakładane są różne możliwe wersje tego, co mogło się wydarzyć i tego co rzeczywiście się wydarzyło – w sposób imitujący pracę ludzkiej pamięci.

      Specjalnie zaprojektowany dla spektaklu program AI (Artificial Intelligence) będzie gromadził w czasie rzeczywistym informacje i opinie od ekipy spektaklu oraz publiczności – zarówno obecnej na żywo w TR Warszawa/ATM Studio, jak i tej oglądającej streaming na platformie TR Online – poprzez udzielanie odpowiedzi na krótkie ankiety przed spektaklem. Na podstawie tych informacji system będzie podejmował decyzje o układzie wariantów scen, charakterze muzyki i oświetlenia

      Ta sztuczna sieć neuronowa powstaje dzięki ludziom. Na bazie odpowiedzi ankietowych od publiczności oraz informacji od realizatorów i realizatorek, wykonawców i wykonawczyń program AI będzie doskonalił swoje umiejętności. Tym samym – będzie rozwijał rzeczywistość spektaklu “2020: Burza”.

      Weź udział w tworzeniu teatralnej sztucznej inteligencji!   

      * Dr hab. inż. Pawłeł Wawrzyński (Zakład Sztucznej Inteligencji Politechniki Warszawskiej) o sztucznej inteligencji w teatrze:
      “Sztuczna inteligencja jest programem komputerowym, do którego na bieżąco wpisywane są wydarzenia opisujące przebieg spektaklu. Na tej podstawie program wybiera warianty tego, co ma dziać się dalej. Warianty dotyczą elementów scenariusza, oświetlenia i oprawy dźwiękowej. Mechanizm uczenia się oparty jest na zasadach zbliżonych do tego, jak uczy się człowiek i zwierzęta. Naszym uczeniem rządzi warunkowanie – uczymy się działać tak, żeby efekt był jak najlepszy.
      Przed spektaklem  widzowie odpowiadają na pytanie, które sztucznej inteligencji daje pogląd na to, jakie są ogólne emocjonalne uwarunkowania, w których odbywa się dany spektakl. Do tych uwarunkowań sztuczna inteligencja dostosowuje swoje wybory. Widzowie nie współreżyserują spektaklu, nie podejmują świadomych decyzji, co ma się w nim wydarzyć. Decyzje podejmuje sztuczna inteligencja, która uczy się, jak zmienić pewne elementy spektaklu, aby odpowiadały emocjom widzów.
      Sztuczna inteligencja nie jest w stanie zastąpić reżysera, natomiast może stanowić dla niego pomoc w bieżącym zarządzaniu spektaklem. Pomaga uwzględniać różne okoliczności, które towarzyszą spektaklowi.   Ponadto wprowadza do spektaklu element nieprzewidywalności. Ucząc się, musi dokonywać różnych wyborów, żeby sprawdzić jakie są ich skutki.”

      * * *

      To prosty eksperyment:

      Jest 1995 rok. Pracownicy Western Washington University, Era Hyman i Joel Pentland proponują sześćdziesięciu pięciu dorosłym udział w badaniu nad tym, w jaki sposób zapamiętywane są doświadczenia z wczesnego dzieciństwa. Uczestnicy dowiadują się, że zostaną zapytani o kilka zdarzeń, których byli świadkami zanim ukończyli szósty rok życia, a o których wspominali w ankietach ich rodzice. Badani zostają uprzedzeni, że najważniejszą kwestią eksperymentu jest wierność wspomnień.

      Trik: w rzeczywistości naukowcy sprawdzają nie to, jak uczestnicy zapamiętali faktyczne zdarzenia. Sprawdzają, w jaki sposób zapamiętali wydarzenia, które nigdy nie miały miejsca.

      Sposób: pośród wspomnień rzeczywistych, które dostarczyli rodzice, zostało ukryte jedno wspomnienie wymyślone przez naukowców. To wspomnienie było identyczne dla wszystkich badanych: masz pięć lat. Jesteś na weselu przyjaciół rodziców. Bawisz się z innymi dziećmi. Wpadasz na stół, na którym stoi waza z ponczem. Wszystko rozlewa się na suknię panny młodej.

      Efekt: po trzech ćwiczeniach z wyobraźni (uczestnicy są proszeni o przywołanie zdarzenia i opowiedzenie na głos tego, co widzą, kiedy je sobie przypominają), dwadzieścia pięć procent wszystkich z nich było przekonanych, że fałszywe wspomnienie podsunięte przez badaczy, było w istocie ich prawdziwym wspomnieniem z dzieciństwa i potrafili dokładnie odtworzyć jego przebieg. Dwanaście i pół procent potrafiło "przypomnieć sobie" fałszywe wspomnienie, ale nie w pełnym jego zakresie (nie pamiętali rozlania ponczu).
      (Na podstawie: Julia Shaw "Oszustwa pamięci", tłum. Anna Cichowicz, Wydawnictwo Amber 2018)

      W sztuce wykorzystano fragmenty książki H.D. Thoreau "Walden, czyli życie w lesie" w przekładzie Haliny Cieplińskiej.

      W scenariuszu cytowane są fragmenty:
      C. Malaparte, "Sodoma i Gomora", tłum. J. Popiel,
      St. Kubrick, P. Sellers, T. Southern, P.  George, "Doktor Strangelove, czyli jak przestałem się martwić i skonstruowałem bombę", tłum. K. Ruciński,
      F. O’Connor, "Misterium i maniery", tłum. M. Kołbukowski. 

       

      premiera: 30 października 2020
      miejsce: TR Warszawa/ATM Studio (ul. Wał Miedzeszyński 384)

       

       

      Nie masz jak wrócić ze spektaklu? 

      >> Tutaj sprawdzisz << rozkład jazdy naszego specjalnego autobusu z TR Warszawa/ATM STUDIO

      Twórcy i twórczynie

      Realizacja

      • Katarzyna Gawryś-Rodriguezasystentka reżysera
      • Magda Igielskakierowniczka produkcji
      • Olga Papaczasystentka scenografa
      • Karolina Bramowicz, Olga Mazurasystentki kostiumografki
      • Aleksandra ŚliwińskaInspicjentka
      • Jakub Sapka, Miłosz PawłowskiRealizatorzy dźwięku
      • Marcin MetelskiRealizatorzy wideo
      • Łukasz JaraOperator kamery
      • Daniel Sanjuan Ciepielewski, Kacper StykowskiRealizatorzy światła
      • Milena Jura, Dominika ZatońskaCharakteryzatorki
      • Elżbieta Kołtonowicz, Teresa RutkowskaGarderobiane
      • Łukasz WinkowskiBrygadzista sceny
      • Grzegorz ZielskiRekwizytor
      • Mariusz Basiak, Mariusz Gajdak, Piotr Gromek, Marcin Puanecki, Tomasz Trojanowski, Andrzej Tuszewicz, Łukasz Winkowski, Grzegorz ZielskiMontażyści
      • Sebastian KuźmaKierownik techniczny
      • Tomasz CiężarekSpec. budowy dekoracji
      • Tadeusz TomaszewskiStolarz
      • Tomasz CiężarekŚlusarz
      • Mariusz Basiak, Tomasz Ciężarek, Mariusz Gajdak, Piotr Gromek, Marcin Puanecki, Tadeusz Tomaszewski, Tomasz Trojanowski, Łukasz Winkowski, Kacper Stykowski, Daniel Sanjuan Ciepielewski, Konrad Kajak, Łukasz Jara, Adrian Hutyriak, Jakub Sapka, Jerzy SzelewiBudowa dekoracji

      Patroni teatru